Πώς να φτιάξουμε κόλλυβα για το Ψυχοσάββατο;

0

Τα κόλλυβα είναι ένα είδος γλυκίσματος το οποίο προσφέρεται στην μνήμη των κεκοιμημένων. Μοιράζονται κυρίως στους ναούς, μετά από την τέλεση μνημοσύνων ενώ οι νοικοκυρές στα χωριά κυρίως τα μοιράζουν και από σπίτι σε σπίτι συγγενών και φίλων.

Φτιάχνονται συνήθως από βρασμένο σιτάρι, ξηρούς καρπούς, σουσάμι και κανέλα και καλύπτονται με ζάχαρη ή άχνη. Ωστόσο, ανάλογα με τις προτιμήσεις και τη φαντασία αυτού που τα φτιάχνει, τα κόλλυβα μπορούν να περιέχουν πληθώρα υλικών, όπως ρόδι, γαρύφαλλο, κόλιανδρο, μοσχοκάρυδο κ.α.

Κόλλυβα ετοιμάζουμε τα Ψυχοσάββατα αλλά και κάθε φορά που θέλουμε να τελέσουμε μνημόσυνο στον ναό ή επιμνημόσυνη δέηση για την ανάπαυση των αγαπημένων μας κεκοιμημένων ανθρώπων. Τα κόλλυβα εμπεριέχουν διάφορους συμβολισμούς. Ένας εξ αυτών είναι ότι συμβολίζουν την κοινή ανάσταση των ανθρώπων. Όπως, δηλαδή, ο σπόρος του σιταριού πέφτει και θάβεται στη γη και στη συνέχεια σαπίζει, χωρίς όμως να φθαρεί, προκειμένου να φυτρώσει καλύτερος και ωραιότερος, έτσι και το νεκρό σώμα του ανθρώπου θάβεται στη γη και σαπίζει, ώστε στη συνέχεια να αναστηθεί και πάλι άφθαρτο για να ζήσει στην αιωνιότητα.

κόλλυβα

Για να φτιάξουμε κόλλυβα, θα χρειαστούμε τα εξής υλικά:

500 γρ. στάρι αποφλοιωμένο
150 γρ. αμύγδαλα ασπρισμένα (χωρίς τη φλούδα τους)
150 γρ. καρύδια
150 γρ. φουντούκια
80 γρ. σταφίδες ξανθές
80 γρ. σταφίδες μαύρες
80 γρ. σουσάμι
1 μεγάλο ρόδι ή δύο μικρά
1 κ.γ. αλάτι
φλούδι από λεμόνι ή πορτοκάλι
αλεύρι για όλες τις χρήσεις
ζάχαρη άχνη
ζάχαρη λευκή κρυσταλλική
κανέλα
μοσχοκάρυδο
γαρύφαλλο
κόλλιανδρο
Ασημένια κουφετάκια για γαρνίρισμα (προαιρετικά)

κόλλυβα

Εκτέλεση:
Βάζουμε τις σταφίδες σ’ ένα βαθύ μπολ, με κονιάκ και νερό σε ίση ποσότητα να τις σκεπάζει. Ξεσποριάζουμε το ρόδι και φυλάμε στην άκρη τα σπόρια του.

Ξεπλένουμε στο τρυπητό το στάρι. Το βάζουμε στη χύτρα και προσθέτουμε 10 φλυτζάνια νερό, το αλάτι και τη φλούδα από λεμόνι ή πορτοκάλι. Το αφήνουμε να βράσει περίπου σαράντα λεπτά. Θέλουμε το στάρι μας να βράσει καλά, αλλά να μην ανοίξει και διαλυθεί. Στραγγίζουμε το στάρι και σε περίπτωση που θέλουμε να κάνουμε ασουρέ, κρατάμε το ζουμί του στην άκρη.

Όσο βράζει το στάρι, καβουρδίζουμε τους ξηρούς καρπούς (για να απελευθερώσουν τα αρώματά τους και για να μην κρατούν υγρασία) και τους χοντροκόβουμε στο μπλέντερ. Καβουρδίζουμε επίσης το σουσάμι και, όπως είναι ακόμη ζεστό, το κάνουμε σκόνη στο μπλέντερ. Ακολούθως, καβουρδίζουμε το αλεύρι. Χρησιμοποιούμε περίπου δύο κούπες και μισή κούπα που την κρατάμε στην άκρη για το γαρνίρισμα. Αυτό μπορεί να το προσαρμόσει κανείς ανάλογα με τα γούστα του. Όταν καβουρδίζουμε το αλεύρι χρειάζεται καλό ανακάτεμα, ίσα που να αλλάξει το χρώμα του στο πολύ ανοιχτό μπεζ, ένα τόνο κάτω από το λευκό, γιατί αν γίνει πιο σκούρο, πικρίζει και αλλοιώνεται η γεύση.

Αφού έχουμε στραγγίσει καλά το στάρι, το αφήνουμε να στεγνώσει καλά για να μη μας λασπώσει. Αν ετοιμάζουμε το στάρι από την προηγούμενη μέρα, μπορούμε να το απλώσουμε πάνω σε καθαρή πετσέτα στον πάγκο της κουζίνας, να το σκεπάσουμε επίσης με πετσέτα κουζίνας και να το αφήσουμε να στεγνώσει. Θα χρειαστεί πιθανόν ν’ αλλάξουμε μια ή δυο φορές τις πετσέτες καθώς θα τραβούν την υγρασία.

Αν φτιάχνουμε το στάρι την ίδια μέρα που θέλουμε να το πάμε στην εκκλησία, η παραπάνω διαδικασία γίνεται εύκολα στο φούρνο. Στρώνουμε το στραγγισμένο στάρι στη μεγάλη λαμαρίνα του φούρνου, τον οποίο έχουμε προθερμάνει στους 50- 70 βαθμούς C στον αέρα. Βάζουμε το στάρι στη μεσαία θέση του φούρνου και το αφήνουμε να στεγνώσει. Εδώ ο χρόνος ποικίλλει από κουζίνα σε κουζίνα. Μπορεί να χρειαστεί από 5 ως 20 λεπτά. Καλό θα είναι κάθε πεντάλεπτο να ανοίγετε τον φούρνο και να ανακατέβετε το σιτάρι με μια ξύλινη κουτάλα για να δείτε αν κρατά ακόμη την υγρασία του. Ενδέχεται μετά τα πρώτα 10- 15 λεπτά να χρειαστεί να ανεβάσετε λίγο τη θερμοκρασία του φούρνου. Πειραματιστείτε αλλά τηρήστε τα πεντάλεπτα.

κόλλυβα

Στραγγίζουμε τις σταφίδες και τις στεγνώνουμε καλά με χαρτί κουζίνας. Βάζουμε το βρασμένο στάρι σ’ ένα μεγάλο ανοξείδωτο ή γυάλινο μπολ. Προσθέτουμε το καβουρδισμένο αλεύρι σταδιακά και ανακατεύουμε κάθε τόσο να πάει παντού. Το ζητούμενο είναι να απορροφήσει το αλεύρι όση υγρασία έχει ακόμη το στάρι. Εδώ κρίνουμε με το “μάτι” και με την υφή. Αφού μείνουμε ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα, προσθέτουμε το αλεσμένο σουσάμι, τους ξηρούς καρπούς, τις σταφίδες, τους σπόρους του ροδιού και τα μπαχαρικά. Η ποσότητα των μπαχαρικών είναι επίσης θέμα γούστου, καθώς και το αν θέλουμε να υπερτερεί κάποιο στη γεύση. Αν δεν θέλετε να υπερτερεί κάποιο, μπορείτε να βάλετε μια κουταλιά της σούπας από το καθένα.

Παίρνουμε το δίσκο ή το μπολ στο οποίο θα βάλουμε τα κόλλυβά μας για την εκκλησία. Στρώνουμε στον πάτο λαδόκολλα ή χάρτινο, δαντελωτό πετσετάκι. Ρίχνουμε πρώτα με τις χούφτες μας λίγο στάρι σχηματίζοντας το σημείο του σταυρού κι ύστερα συνεχίζουμε στρώνοντας το στάρι έτσι που να σχηματίζει ένα μικρό τύμβο. Όταν φτάσουμε στην ποσότητα που θέλουμε, με τη βοήθεια μιας λαδόκολλας, πατάμε και στρώνουμε το στάρι ομοιόμορφα.

Κατόπιν, από το καβουρδισμένο αλεύρι που κρατήσαμε στην άκρη, κοσκινίζουμε μια στρώση πάνω από το στάρι, αρκετή ώστε να το σκεπάσει πλήρως. Με τη λαδόκολλά μας πατικώνουμε καλά το αλεύρι, το οποίο θα λειτουργήσει ως μονωτικό, προκειμένου να μην τραβήξει το στάρι μας τη ζάχαρη και λασπώσει. Στη συνέχεια ρίχνουμε κατά τον ίδιο τρόπο λευκή κρυσταλλική ζάχαρη και πατικώνουμε και τέλος ρίχνουμε τη ζάχαρη άχνη σε πλούσιο στρώμα, την οποία στρώνουμε και πατικώνουμε όσο καλύτερα μπορούμε.

κόλλυβα

Τώρα πια το στάρι μας είναι έτοιμο για να το στολίσουμε. Αν θέλουμε, χρησιμοποιούμε ασημένια κουφετάκια, αλλά μπορούμε να το στολίσουμε με λευκά αμύγδαλα, ή με ρόδι και σταφίδες και κλωνιά μαϊντανού. Φτιάχνουμε ένα σταυρό στη μέση και δεξιά κι αριστερά του σταυρού, τα αρχικά του ονόματος του ανθρώπου μας που θέλουμε να μνημονεύσουμε. Εδώ αναλαμβάνει δράση η φαντασία του καθένα. Μπορούμε να σχηματίσουμε πολύπλοκα σχέδια, γιρλάντες, λουλούδια.

κόλλυβα

Αν κρατήσουμε στάρι για το σπίτι μας, το βάζουμε στο ψυγείο σκεπασμένο με μεμβράνη. Τη ζάχαρη την προσθέτω στα μπολ πριν το σερβίρω, γιατί αλλιώς λασπώνει.


Πηγή: paraklisi.blogspot.gr

Μοιρασου το.

Λιγα λογια για τον αρθρογραφο