Θεολογική Σχολή της Χάλκης – Θησαυροί Κληρονομιάς

0

Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, στο ομώνυμο νησί που είναι ένα εκ των Πριγκηπονήσων, έχει μια μακρά ιστορία και κληρονομιά. Είναι χτισμένη στον ονομαζόμενο «λόφο της Ελπίδας». Μετά από καταστροφές, αλλά και δυσκολίες λειτουργίας, σήμερα αναβιώνει την παλιά της δόξα. Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης είναι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προύσης Ελπιδοφόρος Λαμπρινιάδης.

theologiki-sxoli-xalkis-τηισαωροι-κλιρονομιασ (7)Σύντομο Χρονικό

Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης αρχικά στεγαζόταν στη σταυροπηγιακή Μονή της Αγίας Τριάδας. Το 1843, ο Πατριάρχης Γερμανός Δ΄ ίδρυσε την Θεολογική Σχολή στις εγκαταστάσεις της μονής της Αγίας Τριάδας.

Τα κτήρια της μονής όμως καταστράφηκαν σχεδόν όλα από τον μεγάλο σεισμό του 1894 με συνέπεια να διακοπεί η λειτουργία της σχολής. Ένα νέο κτίριο εγκαινιάστηκε το 1896, ενώ νέα μεγάλη ανακαίνιση πραγματοποιήθηκε σταδιακά μέσα στη δεκαετία του 1950.

theologiki-sxoli-xalkis-τηισαωροι-κλιρονομιασ (6)

Το 1971 οι τουρκικές αρχές σφράγισαν τη σχολή εξαιτίας ενός νόμου που απαγόρευε τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων. Το 1998 διεθνής κριτική έπεισε την Άγκυρα να ακυρώσει τη διαταγή και να ξανανοίξει η σχολή με την υποστήριξη του Κογκρέσου των ΗΠΑ.

Τον Αύγουστο του 2011, ο Τούρκος Πρωθυπουργός Ερντογάν αποφάσισε με διάταγμα ότι τα ακίνητα και τα θρησκευτικά κτίρια του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης, τα οποία κατασχέθηκαν στο παρελθόν, πρέπει να επιστραφούν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης.

theologiki-sxoli-xalkis-τηισαωροι-κλιρονομιασ (2)

Έτσι, τον Σεπτέμβριο του 2011 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προύσης Ελπιδοφόρος διορίστηκε Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης και από τότε η Σχολή αναβιώνει την παλιά της δόξα. Το ενδιαφέρον είναι παγκόσμιο, ενώ πολλοί φοιτητές καταφθάνουν συνεχώς για να μελετήσουν στην πλούσια βιβλιοθήκη της.

theologiki-sxoli-xalkis-τηισαωροι-κλιρονομιασ (8)Οι «θησαυροί»

Πολλοί «θησαυροί» κρύβονται στο αρχείο της Σχολής. Εδώ και δύο χρόνια, ομάδα ερευνητών του Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) για πρώτη φορά καταγράφει, ταξινομεί και ψηφιοποιεί τους «θησαυρούς».

theologiki-sxoli-xalkis-τηισαωροι-κλιρονομιασ (3)

Το υλικό, που θεωρείται υψηλής ιστορικής αξίας, αποκαλύπτει πληροφορίες για την ανθρώπινη πλευρά των μαθητών, των καθηγητών, την καθημερινότητά τους, αλλά και το μοντέλο λειτουργίας της Σχολής, από την ίδρυσή της το 1844 μέχρι και το κλείσιμό της το 1971, όταν η τότε τουρκική κυβέρνηση απαγόρευσε με νόμο τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Οι ερευνητές θα παρουσιάσουν το έργο, που βρίσκεται στο τέλος του, στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο στις 6 Φεβρουαρίου, ημέρα εορτής του Αγίου Φωτίου, προστάτη της Σχολής.

theologiki-sxoli-xalkis-τηισαωροι-κλιρονομιασ (9)Το υλικό των 40.000 εγγράφων, βρισκόταν όλα αυτά τα χρόνια προστατευμένο σε ειδικό δωμάτιο, αλλά και στις ψηλοτάβανες αποθήκες του ισογείου της Μονής. «Ηταν πολύ καλά φυλαγμένο. Όλοι οι προκάτοχοί μου το πρόσεχαν σαν κόρη οφθαλμού», είπε στην εφημερίδα Έθνος ο μητροπολίτης Προύσης και ηγούμενος της Μονής Αγίας Τριάδος, Ελπιδοφόρος Λαμπρινιάδης. «Θέλαμε να αναδείξουμε τους «θησαυρούς» του για να τους προσφέρουμε στο ευρύτερο ερευνητικό κοινό», εξηγεί.

Η επεξεργασία του αρχείου ανατέθηκε σε ομάδα, με επικεφαλής τον προϊστάμενο του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του ΜΙΕΤ, Αγαμέμνονα Τσελίκα. Η ομάδα πραγματοποίησε πέντε επισκέψεις στη σχολή, διάρκειας δέκα ημερών περίπου. Εκεί μελέτησαν τους κανονισμούς, τα προγράμματα διδασκαλίας, τα πρακτικά του συλλόγου καθηγητών και της διεύθυνσης, βιβλία για τη διαχείριση του κτιρίου, μαθητολόγια και βαθμολόγια. Με το πέρασμα του χρόνου η διοίκηση δημιουργούσε φακέλους ατομικών στοιχείων των μαθητών, ενώ από το 1920 και μετά βρίσκουμε και φωτογραφίες τους. Επιπλέον υπάρχει η αλληλογραφία της Σχολής με αρχιερείς του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

theologiki-sxoli-xalkis-to-arxeio-thisavros

O Αγ. Τσελίκας ανάμεσα στη Χρ. Κόσσυβα και τον Γ. Φυρογένη ενώ μελετούν κάποια από τα 40.000 έγγραφα του αρχείου της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Το υλικό δίνει σημαντικές πληροφορίες για τη Σχολή. Οι μαθητές προέρχονταν από όλες τις περιοχές της Ελλάδας αλλά και από χώρες με ορθόδοξο στοιχείο. Η εκπαίδευση των μαθητών ήταν πολύ υψηλού επιπέδου, καθώς διδάσκονταν θεολογικά, φιλολογικά μαθήματα, ενώ λάμβαναν και γενική εγκυκλοπαιδική μόρφωση. Στο τέλος των σπουδών έπρεπε να γράψουν «γυμνάσια», κάτι σαν διπλωματικές εργασίες. Η εκπαίδευση ήταν πολύ αυστηρή, οι μαθητές ζούσαν σαν μοναχοί, μετέχοντας σε όλες τις εκκλησιαστικές ακολουθίες. «Δεν μάθαιναν μόνο θεολογία. Διδάσκονταν ψαλτική, μάθαιναν να βγάζουν κηρύγματα. Η εκπαίδευσή τους έπρεπε να είναι άρτια, καθώς επρόκειτο για τους μελλοντικούς ιεράρχες», λέει ο ηγούμενος της Μονής.

IPAET Arxeio Ag. Tselika/Thalia Galanopoulou

Οι φοιτητές ήταν άτομα με μεράκι που προόδευσαν και μεγαλούργησαν, ενώ πίστευαν βαθιά στην ειρηνική συνύπαρξη των θρησκειών. Οι νέοι φοιτητές παραλαμβάνουν τη σκυτάλη για να συνεχίσουν το φωτεινό αυτό έργο.


Μάθετε περισσότερα για τη Σχολή: 

Μοιρασου το.

Λιγα λογια για τον αρθρογραφο

Ευλαμπία Τσιρέλη

Η Ευλαμπία Τσιρέλη ζει και γράφει στη Θεσσαλονίκη. Είναι συγγραφέας, αρθρογράφος και διδάσκει δημιουργική γραφή & επιμέλεια κειμένου. Σπούδασε Θεολογία στο Α.Π.Θ. και στο New College του Εδιμβούργου, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Θεολογίας Α.Π.Θ. Σήμερα είναι Υπ. Διδάκτωρ Θεολογίας στο ίδιο Τμήμα. Έχει γράψει τρία βιβλία ενώ επιμελείται και ανθολογεί συλλογικές εκδόσεις. Μάθετε περισσότερα: http://auth.academia.edu/EvlampiaTsireli https://tsirelievlampia.wordpress.com